Ἐπικήδειος λόγος εἰς τόν ἀοίδιμον Μητροπολίτην πρώην Τρίκκης καί Σταγῶν κυρόν Ἀλέξιον (Μιχαλόπουλον) (1932-2020)
Εμφανίσεις: 866
Ἐκφωνηθείς ὑπό τοῦ Ἀρχιμανδρίτου Σεραπίωνος Μιχαλάκη,
Β΄ Γραμματέως τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος,
εἰς τόν Προσκυνηματικόν Ἱερόν Ναόν Ἁγίου Βησσαρίωνος Τρικάλων,
τήν 8ην Δεκεμβρίου 2020
«Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι ὁ τὸν λόγον μου ἀκούων καὶ πιστεύων τῷ πέμψαντί με ἔχει ζωὴν αἰώνιον, καὶ εἰς κρίσιν οὐκ ἔρχεται,
ἀλλὰ μεταβέβηκεν ἐκ τοῦ θανάτου εἰς τὴν ζωήν». (Ἰω. ε΄, 24)
Σεβασμιώτατε Μητροπολίτα Διδυμοτείχου, Ὀρεστιάδος καί Σουφλίου κ. Δαμασκηνέ, Σεπτέ Ἐκπρόσωπε τῆς Ἁγίας καί Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, ὡς καί τοῦ Μακαριωτάτου Προέδρου Αὐτῆς, Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν καί πάσης Ἑλλάδος κ.κ. Ἱερωνύμου.
Σεβασμιώτατοι Ἅγιοι Ἀρχιερεῖς.
Σεβασμιώτατε Μητροπολίτα Τρίκκης καί Σταγῶν κ. Χρυσόστομε, πότνιε Διάδοχε τοῦ ἄρτι κοιμηθέντος κυροῦ Ἀλεξίου, ὅν τόσον ὡς Πρωτοσύγκελλος αὐτοῦ, ὅσον καί ὡς μετά τοῦτον Ποιμενάρχης τῆς ἱστορικῆς καί Θεοσώστου Μητροπόλεως ταύτης, υἱϊκῶς περιεθάλψατε καί μετά σεβασμοῦ ἐπεστηρίξατε «ἐν καιρῷ γήρως αὐτοῦ», οὐ μήν ἀλλά καί τό γε νῦν ἔχον πάσῃ δυνάμει φροντίζετε, ὥστε ὁ μακαριστός Ἱεράρχης νά λάβῃ πᾶσαν τήν νενομισμένην ἐξόδιον τιμήν.
Σεβαστοί Πατέρες.
Ἐντιμότατοι Ἄρχοντες.
Πενθηφόρε τοῦ Κυρίου λαέ.
Τό ἀψευδές στόμα τοῦ Κυρίου καί Θεοῦ καί Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, θέλοντας νά διαβεβαιώσῃ ὅτι ὁ Πατήρ παρεχώρησεν εἰς τόν Υἱόν τήν ἐξουσίαν τοῦ νά δίδῃ ζωήν, ἔρχεται καί ἐκφέρει αὐτήν τήν κατηγορηματικήν ρῆσιν ὅτι ἀληθῶς, ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ὄχι ἁπλῶς ἀκούει, ἀλλ' ἐγκολποῦται τήν διδασκαλίαν τοῦ Χριστοῦ καί πιστεύει εἰς τόν Πατέρα, ὁ ὁποῖος καί Τόν ἀπέστειλεν εἰς τόν κόσμον, ἔχει ἀπό τῆς αὐτῆς στιγμῆς, κατά τήν ὁποίαν ἐπίστευσε, ζωήν αἰώνιον καί εἰς κρίσιν δέν ὑποβάλλεται, ἀλλ' ἔχει ἤδη μεταβῇ ἀπό τόν πνευματικόν τῆς ἁμαρτίας θάνατον εἰς τήν αἰωνίαν ζωήν.
Μέ ἕνα στίχον ἐξαιρετικῆς δογματικῆς ἀκριβείας δηλοῦται ἡ ἀναπόσπαστος ἑνότης Πατρός καί Υἱοῦ, ὡς καί ἡ ταυτότης τοῦ ἔργου τοῦ Υἱοῦ καί τοῦ Πατρός. Ποῖον τό ἔργον; Ἡ σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου. Σωτηρία νοουμένη ὄχι μόνον ὡς ἄφεσις ἁμαρτιῶν, ἀλλ' ὡς κάτι πολύ ἀνώτερον, ὡς Ἁγιασμός, Θέωσις, Μετοχή εἰς τήν Ἐπουράνιον Βασιλείαν καί τήν Κληρονομίαν τοῦ Χριστοῦ. Καί ποία ἡ ἀπαραίτητος προϋπόθεσις εἰς σωτηρίαν; Ὄχι ἡ θεωρητική, ἀλλ' ἡ πρακτική καί ὅλῃ ψυχῇ καί διανοίᾳ καί καρδίᾳ καί χείλεσι Πίστις εἰς τόν Ἰησοῦν Χριστόν, ἀλλά καί ἡ Πίστις εἰς τόν Θεόν-Πατέρα ὡς ἀποστείλαντα τόν Υἱόν. Σκοπός τοῦ Χριστοῦ εἶναι νά ἀποκαλύψῃ εἰς ἡμᾶς κατά τό μέτρον τῶν δυνάμεών μας τόν Θεόν-Πατέρα, ὡς τήν ἀρχικήν πηγήν πάσης Χάριτος, ἀλλά καί τό ἔσχατον καί ὕψιστον τέλος πάσης Πίστεως. Καί ἐάν ὁ Χριστός αὐτοπροσδιοριζόμενος κατωνόμασεν ἑαυτόν ὡς «τήν ὁδόν», τέλος αὐτῆς τῆς ὁδοῦ καί ἀνάπαυσις ἐκ τῆς εἰς αὐτήν ὁδοιπορίας τυγχάνει ἡ ἀγκάλη τοῦ Θεοῦ καί Πατρός.
Σημαντικόν τό ὅτι ὁ τόν λόγον τοῦ Χριστοῦ ἀκούων καί πιστεύων τῷ πέμψαντι Αὐτόν, ἤδη ἔχει ζωήν αἰώνιον. Ὁ ἀψευδής λόγος τοῦ Κυρίου προσδιορίζει τήν ζωήν ἤδη ὑφισταμένην διά τόν ἄνθρωπον τῆς Πίστεως, ὡς παροντικόν, βιωματικόν γεγονός καί ὄχι ὡς μέλλουσαν ὑπόσχεσιν ἤ ἀναμενομένην προσδοκίαν. Τό εὐαγγελικόν κήρυγμα δέν ὑφίσταται προκειμένου νά καταδικάζῃ τόν πιστεύοντα εἰς τήν ἀδημονίαν τῆς ἀναμονῆς, εἰς τήν ἀγωνίαν τῆς ἀμφιβολίας καί εἰς τήν βάσανον τῆς προσδοκίας. Ὑφίσταται διά νά ὑποστασιοποιῇ καί ἐν τῷ νῦν αἰῶνι καί ἐν τῷ μέλλοντι τήν ἄληκτον χαράν τοῦ Παραδείσου, τήν βίωσιν τῆς Χάριτος ὡς ζωῆς αἰωνίου, τήν πρόγευσιν ἐπί γῆς μερικῶς, ὅσων εἰς τήν πληρότητά των θά γευθῶμε ἐν οὐρανοῖς. Διό καί ὁ Ἀπόστολος Παῦλος κατονομάζει τήν Πίστιν ὡς ἐλπιζομένων ὑπόστασιν (Ἑβρ. ια΄, 1), δηλαδή ὡς ἤδη ἐμπειρίαν τῶν προσδοκομένων.
Διά τοῦτο καί ὁ ἄνθρωπος τῆς Πίστεως, ἀκόμη καί ἐάν ἀνθρωπίνως ὑπόκειται εἰς τόν φόβον τοῦ θανάτου καί βιώνει τήν ἐξ αὐτοῦ θλῖψιν, ὡς κεκλημένος εἰς τήν αἰώνιον ζωήν καί μέτοχος ἤδη ταύτης, κέκτηται τήν βεβαιότητα τῆς Θείας Ἀγάπης, τήν ὠφέλειαν τῆς Θείας Εὐλογίας καί τήν προσδοκίαν τοῦ Θείου Ἐλέους, ὥστε νά ἀντιμετωπίσῃ τόν θάνατον ὡς αὐτό πού πλέον εἶναι. Ὁ ἔσχατος καταργούμενος ἐχθρός, ὁ ὁποῖος εἰς τό πλαίσιον τοῦ Σχεδίου τῆς Θείας Οἰκονομίας καθίσταται ἡ ὁλοκλήρωσις τοῦ ἐπί γῆς ἀγῶνος καί ἡ ἀπαρχή τῶν ἀγαθῶν «ἃ ἡτοίμασεν ὁ Θεὸς τοῖς ἀγαπῶσιν Αὐτόν» (Α΄ Κορ. β΄, 9).
«Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι ὁ τὸν λόγον μου ἀκούων καὶ πιστεύων τῷ πέμψαντί με ἔχει ζωὴν αἰώνιον, καὶ εἰς κρίσιν οὐκ ἔρχεται, ἀλλὰ μεταβέβηκεν ἐκ τοῦ θανάτου εἰς τὴν ζωήν» (Ἰω. ε΄, 24).
Ὁ προκείμενος ἤδη Μακαριστός Μητροπολίτης πρ. Τρίκκης καί Σταγῶν κ. Ἀλέξιος (κατά κόσμον Θεόδωρος) Μιχαλόπουλος ἐγεννήθη εἰς Πειραιᾶ τό 1932 ἀπό οἰκογένειαν εὐσεβῶν καί φιλαγίων γονέων. Τά ἐγκύκλια γράμματα παρηκολούθησεν ἐν Πειραιεῖ. Ἐσπούδασεν τήν Ἱεράν Ἐπιστήμην καί ἀπεφοίτησεν τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν τό ἔτος 1960, ὤν κεκαρμένος Μοναχός, Ἀδελφός τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Πεντέλης ἀπό τοῦ ἔτους 1954 καί χειροτονημένος Διάκονος ἀπό τοῦ ἰδίου ἔτους. Ὡς Διάκονος ὑπηρέτησεν εἰς τάς Ἱεράς Μητροπόλεις Ξάνθης καί Πειραιῶς. Πρεσβύτερος ἐχειροτονήθη ὑπό τοῦ Μακαριστοῦ Μητροπολίτου Ξάνθης κυροῦ Ἀντωνίου τό 1961, ὑπηρετήσας παρ' αὐτῷ ὡς Ἱεροκήρυξ, ἄμισθος καθηγητής εἰς τήν Ἐκκλησιαστικήν Σχολήν Ξάνθης, Κατηχητής καί Πνευματικός τόσον εἰς τήν πόλιν καί τήν ὕπαιθρον χώραν, ὅσον καί εἰς τάς ἐκεῖσε ἑδρευούσας στρατιωτικάς μονάδας.
Ἐντολῇ τῆς Ἱερᾶς Συνόδου ἀνέλαβε τό ἔτος 1965 Τoπoτηρητής τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Δράμας ἐν μέσῳ καιρικῶν περιπετειῶν τόσον πολιτικῶν ὅσον καί ἐκκλησιαστικῶν. Ἅμα τῇ ἀναγνωρίσει ὡς Μητροπολίτου Δράμας τοῦ Μακαριστοῦ Διονυσίου, μετετέθη εἰς Δράμαν ὡς Ἱεροκήρυξ, πνευματικός καί καθηγητής τοῦ φροντιστηρίου ἐπιμορφώσεως Ἱερέων. Ὡσαύτως, διετέλεσεν Πρωτοσυγκελλεύων ἕως τῆς εἰς Ἐπίσκοπον Διαυλείας ἐκλογῆς του κατά τό ἔτος 1976.
Ἀπό τοῦ ἔτους ἐκείνου καί ἐπί πενταετίαν ὑπηρέτησεν παρά τῇ Ἱερᾷ Ἀρχιεπισκοπῇ Ἀθηνῶν ὡς Βοηθός Ἐπίσκοπος τοῦ μακαριστοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν καί πάσης Ἑλλάδος κυροῦ Σεραφείμ. Ἡ πενταετία ταύτη ὑπῆρξεν κομβική διά τήν μετέπειτα ἐξέλιξιν τοῦ μακαριστοῦ Ἀλεξίου, καθώς οὐσιαστικῶς ἐμαθήτευσε παρά τῷ μακαριστῷ Ἀρχιεπισκόπῳ, ὁ ὁποῖος καί τοῦ ἐνεπιστεύθη ηὐξημένα διοικητικά καθήκοντα εἰς τά ὅρια τῆς Ἱερᾶς Ἀρχιεπισκοπῆς Ἀθηνῶν, ἅτινα ἐξετέλει μέ παροιμιώδη εὐγένειαν καί σεβασμόν πρός τόν Ἐφημεριακόν Κλῆρον. Κατά τήν περίοδον ταύτην ἀνέδειξε τό δοθέν αὐτῷ τάλαντον τῆς φιλοκαλίας, καθώς ἐμερίμνησεν ὑπέρ πάντα ἄλλον διά τήν διάσωσιν καί συντήρησιν τῶν ἐκκλησιαστικῶν κειμηλίων τόσον τῆς Ἱερᾶς Ἀρχιεπισκοπῆς Ἀθηνῶν, ὅσον καί τῶν Ἐνοριῶν καί τῶν Ἱερῶν Μονῶν αὐτῆς.
Τήν 1ην Ὀκτωβρίου 1981 ἐξελέγη ὑπό τῆς Σεπτῆς Ἱεραρχίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος Μητροπολίτης μιᾶς πολλαπλῶς ἀναδειχθείσης εἰς τήν Ἐκκλησιαστικήν Ἱστορίαν Ἱερᾶς Μητροπόλεως, τῆς Θεοσώστου Ἐπαρχίας Τρίκκης καί Σταγῶν, εἰς διαδοχήν μεγάλων προσωπικοτήτων οἵτινες ἀφῆκαν ἀνεξίτηλον ἀποτύπωμα εἰς τόν τόπον καί τά ἐκκλησιαστικά πράγματα, ὡς οἱ Προκόπιος ὁ Β’, Πολύκαρπος, ὁ πολύς Διονύσιος, Σεραφείμ καί Στέφανος. Δέν τυγχάνει ἁρμοδιότης μου ἡ ἀποτίμησις τῆς ἐν τῇ Ἐπαρχίᾳ ταύτῃ ποιμαντικῆς δράσεως τοῦ μεταστάντος Ἱεράρχου, καθώς οἱ παρόντες, Κλῆρος καί λαός, τήν γνωρίζετε κάλλιον ἐμοῦ.
Ὑποχρέωσίς μου, ὅμως, τυγχάνει ἡ ἀναφορά τῆς παρά τῇ Ἱερᾷ Συνόδῳ τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος πολυσχιδοῦς διακονίας αὐτοῦ. Ὁ ἀοίδιμος μετέσχεν ὡς μέλος τῆς Διαρκοῦς Ἱερᾶς Συνόδου εἰς πέντε (5) Συνοδικάς Περιόδους (τῆς 131ης, 137ης, 144ης, 151ης καί 158ης). Ἐπίσης, διετέλεσεν εἴτε Τακτικόν, εἴτε Ἀναπληρωματικόν Μέλος τῶν ἑξῆς Συνοδικῶν Ἐπιτροπῶν: Ἐκκλησιαστικῆς Τέχνης καί Μουσικῆς, Μοναχικοῦ Βίου, Διορθοδόξων καί Διαχριστιανικῶν Σχέσεων, καί Τύπου, Δημοσίων Σχέσεων καί Διαφωτίσεως. Κατέστη μέλος τόσον τοῦ Πρωτοβαθμίου, ὅσον καί τοῦ Δευτεροβαθμίου διά Πρεσβυτέρους, Διακόνους καί Μοναχούς Συνοδικοῦ Δικαστηρίου, ἀλλά καί Ὑπηρεσιακῶν Συμβουλίων. Ἕνεκεν τῆς διαπραγματευτικῆς του ἱκανότητος, ὁμοῦ μετά τοῦ ἀοιδίμου τότε Μητροπολίτου Δημητριάδος καί μετέπειτα Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν κυροῦ Χριστοδούλου, τοῦ τότε Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Θηβῶν καί Λεβαδείας καί νῦν Μακαριωτάτου Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν καί πάσης Ἑλλάδος κ.κ. Ἱερωνύμου, ὡς καί τοῦ τότε Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ἀλεξανδρουπόλεως καί νῦν Θεσσαλονίκης κ. Ἀνθίμου, μετέσχε τῆς διαπραγματευτικῆς ὁμάδος ἐκ μέρους τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος κατά τό ἀνακύψαν ζήτημα εἰς τάς Σχέσεις Ἐκκλησίας καί Πολιτείας τῶν ἐτῶν 1987, 1988, ἐνῶ συνειργάσθη εἰς μεικτήν Ἐπιτροπήν Ἐκκλησίας καί Πολιτείας πρός Καταρτισμόν Σχεδίου νέου Καταστατικοῦ Χάρτου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος.
Ἀναλογιζόμενος τό μέγεθος τῆς Ἀρχιερατικῆς του εὐθύνης καί διαπιστῶν τήν κάμψιν τῶν φυσικῶν του δυνάμεων ἐκ τοῦ προϊόντος γήρατος, ἀπεφάσισε τήν ὑποβολήν τῆς παραιτήσεώς του ἐκ τῆς λαχούσης αὐτῷ Ἱερᾶς Μητροπόλεως, οὐχί μέντοι ἐκ τῆς Ἀρχιερωσύνης, προκειμένου νέος καί ἄλκιμος Ἱεράρχης νά καταστῇ διάδοχός του καί νά ἀναλάβῃ τήν πηδαλιουχίαν τῆς ἱστορικῆς Μητροπόλεως ταύτης. Κατά τό Πρακτικόν τῆς Γ΄ Συνεδρίας τῆς Διαρκοῦς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς 25ης Σεπτεμβρίου 2015, ὁπότε καί συνεζητήθη ἡ παραίτησίς του καί ἐλήφθη ἡ ἐπ’ αὐτῆς Συνοδική Ἀπόφασις, ἡ Διαρκής Ἱερά Σύνοδος τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος «λαβοῦσα ὑπ' ὄψιν τούς Θείους καί Ἱερούς Κανόνας, οἵτινες μετά φειδοῦς ἐπιτρέπουν τήν παραίτησιν Ἀρχιερέως ἐκ τοῦ Θρόνου αὐτοῦ ἕνεκεν γήρατος πρός προστασίαν τοῦ πνευματικοῦ συμφέροντος τοῦ Χριστεπωνύμου πληρώματος ἐκ τῆς σωματικῆς καταπονήσεως καί ἀδυναμίας τοῦ Ποιμενάρχου αὐτοῦ, σύν τῇ οὑτωσί ἑδραιουμένῃ βεβαιότητι ὅτι δι' οὐδένα ἕτερον ὀψιφανῆ λόγον ἤ καιρικήν περίστασιν ἤ ἐπιπολαίαν σκέψιν ὡδηγήθη ὁ ὡς ἄνω εἰς τήν ἀνωτέρω ἐνέργειαν αὐτοῦ, ἀπεφάσισεν ὁμοφώνως ὅπως ἀποδεχθῇ τήν κατά τά ἀνωτέρω ὑποβληθεῖσαν παραίτησιν τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Τρίκκης καί Σταγῶν κ. Ἀλεξίου ἐκ τοῦ Μητροπολιτικοῦ Θρόνου τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Τρίκκης καί Σταγῶν, οὐχί μέντοι ἐκ τῆς Ἀρχιερωσύνης, ἕνεκεν γήρατος καί ἐκφράσῃ πρός αὐτόν τήν εὐαρέσκειαν καί τόν ἔπαινον τῆς Ἐκκλησίας διά τάς προσφερθείσας πρός Αὐτήν ὑπηρεσίας του».
Ἡ κατά τά ἀνωτέρω παραίτησις ἀποδεικνύει τό γενναῖον τοῦ φρονήματος τοῦ μεταστάντος Ἱεράρχου, ὡς καί τήν μέριμναν αὐτοῦ διά τήν ἀπρόσκοπτον πορείαν τῆς κατ' αὐτόν Ἱερᾶς Μητροπόλεως, ἀνεπηρεάστως ἐκ τῆς προσωπικῆς αὐτοῦ καταστάσεως. Ἔκτοτε ὁ μεταστάς παρέμεινεν οἰκῶν εἰς τά ἠγαπημένα αὐτοῦ Τρίκαλα, ἄνευ σκέψεως μετακινήσεως πρός ἕτερον τόπον, ἐπιστηρίζων τόν ἐκλεκτόν αὐτοῦ διάδοχον, ἐμπόνως μεριμνῶν διά τήν ἀνέλιξιν τῆς Θεοσώστου Ἐπαρχίας ταύτης καί τόν ὅση αὐτῷ δύναμις κουφισμόν τοῦ λαοῦ ἐκ τῶν παρόντων συγκυριακῶν περιπετειῶν καί καιρικῶν θλίψεων.
Τοῦ ἀοιδίμου Μητροπολίτου ἀπό Τρίκκης καί Σταγῶν κυροῦ Ἀλεξίου, εἴη ἡ μνήμη ἀγήρως.